logo OIRSCHOTS HEEM

Jan Kuijpers Onder de titel “interviews” worden gesprekken gepubliceerd die Jan Kuijpers voerde met bekende en minder bekende Oirschottenaren.
Jan Kuijpers was onder meer actief betrokken bij de oprichting van Omroep Oirschot in de jaren negentig van de vorige eeuw en publiceerde talloze interviews in De Rotonde en in De Uitstraling.

  1. Gerard Smetsers, Oirschots architect
  2. Je radio of je leven
  3. Architect Jan Beks 1895-1953 (deel 1)
  4. Architect Jan Beks 1895-1953 (deel 2)
  5. Salomo
  6. Peter, Frans, en Hans Beks over de verwoesting van de Oirschotse kerk
  7. Reactie van Pastoor de Vries
  8. Het Herstel van de Oirschotse St. Pieter
  9. Lenie
  10. D-Day; 6 juni 1944
  11. Evacuatieperiode
  12. Ervaringen van Luce van Hout over de evacuatieperiode
  13. Theo Schut over het drama in zijn ouderlijk gezin
  14. Verhaal van “Balsvoort” in het boek “Een dorp in de oorlog”
  15. Mijn herinneringen aan Theo Schut
  16. Waar ligt Balsvoort
  17. Groots eerbetoon van de Gemeente Oisterwijk aan de gebroeders Schut
  18. Interview Dr. Hagemeijer
  19. De verwoeste Sint Pieter in beeld door Martien Coppens
  20. Burgemeester Eduard Steger
  21. Het Internationaal Tweelingencongres
  22. de Oirschotse markt in de jaren vijftig
  23. Oirschot bevrijd
  24. De Burgemeestersfamilie Smulders
  25. Het lot van Burgemeester Jan Smulders deel 1
  26. Het lot van Burgemeester Jan Smulders deel 2
  27. Truus Smulders Beliën, de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland
  28. Oorlogsherinneringen van Oirschottenaar Jan Schrauwen (deel 1)
  29. Oorlogsherinneringen van Oirschottenaar Jan Schrauwen (deel 2)

1. Gerard Smetsers († 10-06-2015), Oirschots architect

Gerard Smetsers was lange tijd voorzitter van de heemkundekring en in 2012 gaf hij bijgaand interview. Hij was architect en was o.a. verantwoordelijk voor de opbouw van de spits op de toren van Best, die tijdens de oorlog eraf was geschoten. Hij had daar slapeloze nachten van. En tenslotte zijn werkzaamheden bij een architectenbureau in Amsterdam, waar ze hem vroegen om daar te gaan wonen. Hij vond Amsterdam op z’n mooist als hij in de trein zat naar het zuiden. Hij was Oirschottenaar in hart en nieren.

2. Je radio of je leven

Hans Beks, wonende in het centrum van Oirschot, inmiddels al aardig in de tachtig, heeft de tweede wereldoorlog van zeer nabij meegemaakt en weet daar interessant en zeer gedetailleerd over te vertellen. En dat is ‘Brabant remembers’, een organisatie die in het leven is geroepen om de 75-jarige bevrijding in 2019 te gedenken, niet ontgaan. Door Omroep Brabant zijn daar opnames van gemaakt. Bij het protestants kerkje, vlak bij zijn vroegere woning. In bijgaand verhaaltje wat foto’s en de tekst met foto van zijn vader. Klik hier om het interview met Hans Beks op Omroep Brabant te zien.

3. Architect Jan Beks 1895-1953 (deel 1)

In twee delen wordt de geschiedenis beschreven van Jan Beks. Hij was een gerenommeerd architect met een groot hart voor de Oirschotse samenleving. Hij was lid van diverse organisaties en had het vermogen om op originele wijze het woord te voeren. Door een scooterongeluk overleed hij in 1953. Oirschot was in rouw.

4. Architect Jan Beks 1895-1953 (deel 2)

In deel 2 van de geschiedenis van Jan Beks wordt stilgestaan bij zijn oorlogservaringen. Met een paar foto’s van zijn gezin. Zijn plotselinge overlijden door een verkeersongeluk leidde tot een ‘In Memoriam’ van de redactie van het in die tijd in Oirschot verschijnend weekblad “Streekbelangen”.

5. Salomo

Hans Beks zocht in die spannende oorlogsjaren als 10-jarig ventje troost bij een varken, dat achter in de tuin in een hok stond. Hij schreef op latere leeftijd een emotioneel verhaaltje over wat dat varkentje toen voor hem betekende.

6. Peter, Frans, en Hans Beks over de verwoesting van de Oirschotse kerk

Als jonge knapen holden Peter, Frans en Hans Beks naar de markt in Oirschot om de beschieting en als gevolg daarvan het in brand vliegen van de kerk van nabij mee te maken. Het inferno van de hitte, het knetteren van het brandende hout, het instorten van de kerk en het naar beneden vallen van een derde gedeelte van de toren maakten ze van nabij mee. In een aangrijpend verhaal beschrijft Hans Beks wat zij toen beleefden.

7. Reactie van Pastoor de Vries

Pastoor Th. de Vries was toen pastoor in de kerk van de parochie Sint Petrusbanden. Uitgebreid doet hij verslag van de verwoesting van de kerk in het ‘Liber Memorialis’.

8. Het Herstel van de Oirschotse St. Pieter

In het boek ‘Een dorp in de oorlog’ van Frans Beks en Piet Machielsen over de oorlogsjaren in Oirschot wordt het bombardement en het herstel van de Oirschotse St. Pieter uitgebreid beschreven. Hiervan een korte samenvatting.

9. Lenie

De kerk was verwoest. De oorlog zou heviger worden was de verwachting. Iedereen die te dicht bij het dorp geëvacueerd was, moest zijn onderkomen verderop zoeken. De familie Beks verliet Hannes van Hooff aan de Oude Grintweg en ging naar Oisterwijk en vond daar onderdak bij de boerderij “Arbeid Adelt”. Maar dat duurde maar één nacht. Want de verschrikkingen die zij die eerste nacht doormaakten waren zo vreselijk, dat zij meteen op zoek gingen naar een ander evacuatieadres. Wat de familie Beks tijdens haar Oisterwijkse evacuatieperiode meemaakte, verwoort Hans in het verhaaltje ‘Lenie’.

10. D-Day; 6 juni 1944

Het lang verwachte offensief van de geallieerde legers om Europa te bevrijden van het juk van de meedogenloze bezetter maakte veel reacties los. Het persoonlijk relaas van Jan Kuijpers op 6-jarige leeftijd en de Zeeland-razzia van 8 juni 1944.

11. Evacuatieperiode

Oirschot was ten zuiden van het Wilhelminakanaal bevrijd. Ten noorden daarvan was nog in Duitse handen en de verwachting was dat er nog flink gevochten zou moeten worden. Met als resultaat dat iedere bewoner van het centrum van Oirschot zijn huis moest verlaten en op zoek ging naar een evacuatieadres. De belevenissen van Jan Kuijpers worden in dit verhaaltje beschreven.

12. Ervaringen van Luce van Hout over de evacuatieperiode

Luce van hout woonde op het Laageind. Vijf kilometer uit het centrum van Oirschot. En zag als 15-jarig meisje de op zoek zijnde dorpelingen naar een evacuatieadres. Bij haar op de boerderij en bij de buren links en recht waren maar liefst 170 evacués ondergebracht. Hoe het daar aan toeging beschrijft zij in dit verhaaltje.

13. Theo Schut over het drama in zijn ouderlijk gezin

De familie Schut hielp onderduikers en dacht ook deserteurs ter wille te zijn door ze onderdak te geven op de afgelegen boerderij Balsvoort. Dit was echter een valstrik en die eindigde in een verschrikkelijk familiedrama. In een interview met de oudste zoon Theo in 1992 doet hij verslag van het geweldige leed dat zijn familie in de oorlog heeft getroffen.

14. Verhaal van “Balsvoort” in het boek “Een dorp in de oorlog”

In het boek “Een Dorp in de oorlog” wordt in een korte samenvatting verslag gedaan van wat er in Balsvoort heeft plaatsgevonden.

15. Mijn herinneringen aan Theo Schut

Theo Schut zat bij mij in dezelfde klas van de lagere school. Door zijn omvang, hij was dik, viel hij erg op. Hij was zeer intelligent en de beste van de klas. Maar hij had weinig zelfvertrouwen en was timide en werd dikwijls gepest. Met bijna fatale gevolgen.

16. Waar ligt Balsvoort

De boerderij van de familie Schut lag in Balsvoort. Een voormalig gehuchtje gelegen in de driehoek Oirschot, Oisterwijk en Boxtel, midden in de Kampinase heide. Hier wat foto’s en beschrijvingen van het gebied.

17. Groots eerbetoon van de Gemeente Oisterwijk aan de gebroeders Schut

Het beeldengroepje van de familie Schut, geplaatst op eigen grond ter herdenking van de moord op Hein en Bernard Schut en waar de vrouw van Bernard zoveel troost en rust vond, werd in 1998 overgenomen door de gemeente Oisterwijk. De gemeente Oirschot heeft jarenlang gestreden tegen de plaatsing van dat beeldengroepje. Dit tot groot verdriet van de familie. De gemeente Oisterwijk heeft toen op grootse wijze dit beeldje in ere hersteld op het Bevrijdingsplein en er is zelfs een straat naar de gebroeders genoemd: Gebroeders Schutstraat. Bovendien is op ‘You tube’ bij ‘Oisterwijk in beeld’ onder het icoontje; ‘historie verzetsstrijders’ een mooie film te zien, die gemaakt is over het drama van de familie Schut.

18. Interview Dr. Hagemeijer

Dokter Hagemeijer was als arts in de oorlog erg begaan met de bevolking. In 1994 bij de 50-jarige bevrijdingsherdenking heeft hij een uitgebreid interview gegeven. In dit interview breekt hij een lans voor personen, die in oorlogstijd niet helemaal juist hebben gehandeld. De persoonlijke situatie en de uitzichtloosheid ervan is dikwijls de oorzaak dat men niet anders kon handelen. Een samenvatting.

19. De verwoeste Sint Pieter in beeld door Martien Coppens

De verwoesting van de Oirschotse St. Petruskerk was enorm. En het had grote invloed op de overwegend katholieke bevolking. Martien Coppens heeft voor de oorlog prachtige foto’s gemaakt van de beroemde Koorbanken. Na de oorlog kwam hij terug om de totaal vernielde kerk te fotograferen.

20. Burgemeester Eduard Steger

Burgemeester Eduard Steger was burgemeester van Oirschot van 26 april 1938 tot en met 28 oktober 1967. Bijna dertig jaar is hij burgemeester geweest van Oirschot. Hij was een opvallende persoonlijkheid en gedurende die tijd heeft hij heel veel gedaan voor Oirschot. Hij kwam uit een vooraanstaand milieu uit Amsterdam en aan zijn manier van optreden en vooral ook zijn taalgebruik was voor de eenvoudige Brabander in het begin maar moeilijk wennen.

21. Het Internationaal Tweelingencongres

In 1955 organiseerde Oirschot een Internationaal Tweelingen congres. Dit werd een geweldig succes. Ondanks veel bezwaren vanuit de katholieke kerk en met name van Deken de Vries, die toen Deken-pastoor was van de Sint Petrus-parochie. De internationale belangstelling was overweldigend. En de landelijke pers was volop aanwezig. ‘Op iedere Tweeling een persfotograaf’ vermelde een krant uit die tijd. Zelfs de landelijke televisie, die toen nog in de kinderschoenen stond maakte daarvan een reportage.

22. de Oirschotse markt in de jaren vijftig

Van speelplaats naar parkeerplaats. Dit centrale punt van Oirschot wordt door velen beschouwd als het mooiste plein van Brabant. De bekende fotograag Martien Coppens heeft de markt en de schitterende kerk dikwijls gefotografeerd. Het was de speelplaats voor de jeugd. Auto’s waren er toen bijna niet. En gezelligheid was er ook, want de harmonie deed haar best door in de zomerdag op de kiosk serenades te brengen en door wekelijks daar haar repetities te houden.

23. Oirschot bevrijd

Officieel is aangenomen dat Oirschot op 24 oktober 1944 om 13.00 uur is bevrijd. Dit is officieel door het gemeentebestuur van Oirschot aan het provinciebestuur medegedeeld. In 1994 is door zowel Oirschot als de Beerzen, toen nog een zelfstandige gemeente, uitgebreid gevierd dat de beide gemeenten vijftig jaar zijn bevrijd. In beide gemeenten is toen een herdenkingsboek over de oorlog verschenen, waar veel onderzoekwerk aan vooraf is gegaan. In dit verhaaltje wordt aandacht besteed aan deze uitgaven. Verder is er een authentieke documentaire gemaakt over de opmars van de troepen vanuit Best, toen gelegen in het hart van de operatie Market Garden, richting Oirschot, Spoordonk, Moergestel, Hilvarenbeek, Oisterwijk en Tilburg. In deze documentaire wordt ook vastgelegd dat de opperbevelhebber Generaal Dwight Eisenhouwer een bezoek brengt aan Breda en Tilburg.

24. De Burgemeestersfamilie Smulders

Oost- West- en Middelbeers is van 1831 tot 1966 bestuurd door een lid van de familie Smulders. Deze Smulderstraditie beslaat in totaal 135 jaar. Gedurende die jaren ontwikkelde de gemeente zich van een verzameling boerderijen en een paar gehuchtjes zoals Steenfort en Huijgevoort tot een echt dorp.In dit verhaal een overzicht van de burgemeesters, die allen de naam Smulders dragen. Twee burgemeesters van deze familie zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog vermoord: Piet en Jan.

25. Het lot van Burgemeester Jan Smulders deel 1

Burgemeester Jan Smulders weigerde mensen aan te wijzen voor de ‘Arbeitseinsatz’ in Zeeland. Daar moesten ze mijnen leggen in de kuststrook. Door zijn weigering werd hij met nog zes andere burgemeesters ter verantwoording geroepen bij de ‘Beauftragte’ in Vught. Verslag van de laatste uren die Jan bij zijn vrouw doorbracht en het treinverslag op weg naar Vught. Daar werd hij gevangen genomen en naar het concentratiekamp Vught overgebracht.

26. Het lot van Burgemeester Jan Smulders deel 2

Nadat Jan Smulders een tijdje in Vught heeft gezeten werd hij overgeplaatst naar Westerborg. Vandaar werd hij verder op transport gesteld naar diverse concentratiekampen in Duitsland. Door de opmars van het bevrijdingsleger moesten de kampbewoners steeds weer lange marsen afleggen naar verder gelegen concentratiekampen. In de buurt van Flossenbürg kon Jan niet meer verder, viel en werd ter plaatse dood geschoten.

27. Truus Smulders Beliën, de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland

Truus Smulders Beliën, de vrouw van Jan Smulders werd na de oorlog benoemd tot burgemeester van Oost- West en Middelbeers. Zij werd de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland. Haar leven als burgemeester tot haar dood in 1966.

28. Oorlogsherinneringen van Oirschottenaar Jan Schrauwen (deel 1)

Jan Schrauwen werd op 19 jarige leeftijd in 1942 door de Duitsers opgepakt om in Duitsland te moeten gaan werken. Hij heeft in Duitsland een verschrikkelijke tijd moeten doormaken. Hij was op het laatst gelegerd in een barakkenkamp dat naast een concentratiekamp lag. Wat hij daar zag, konden zijn ogen haast niet geloven. Tijdens een bombardement op het kamp door het Amerikaanse leger lag hij ondergedoken in een schuilkelder. Dat heeft zijn leven gered.

29. Oorlogsherinneringen van Oirschottenaar Jan Schrauwen (deel 2)

In deel 2 verteld Jan over zijn vlucht uit dat kamp en de ontberingen en verschrikkingen, die hij onderweg heeft moeten meemaken. Uiteindelijk is hij door het Amerikaanse Leger gered. En kon hij op transport worden gezet naar Nederland. Het weerzien met zijn familie na ruim drie jaar, in April 1945, was enorm emotioneel. Want niemand had gedacht dat hij nog ooit terug zou komen.